Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü, son günlerde artan yağışlarla birlikte doğada yetişen mantarların tüketimine bağlı zehirlenme riskine karşı vatandaşları uyardı. Özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında artış gösteren mantar zehirlenmelerinin, ciddi sağlık sorunlarına ve ölümle sonuçlanabilecek tablolara yol açabileceğine dikkat çekildi.
Yağışlarla birlikte doğada mantarların daha sık görülmesi, zehirli mantar türlerine bağlı zehirlenme riskini de beraberinde getiriyor. Doğada yetişen mantarların zehirli olup olmadığının yalnızca görünüşüne bakılarak anlaşılmasının mümkün olmadığı belirtilirken, bu konuda deneyimli olduğunu düşünen kişilerin dahi yanılabileceği vurgulanıyor.
Mantar zehirlenmelerinde belirtiler, tüketilen mantarın türüne ve içerdiği zehrin niteliğine göre değişiklik gösteriyor. Zehirlenme belirtileri genellikle mantarın tüketilmesinden sonraki 2 ila 6 saat içinde ortaya çıkabiliyor. Sersemlik, uyku hali, tansiyon düşüklüğü, bulanık görme, yüzde ve boyunda kızarma, ağızda metalik tat, bulantı, kusma ve terleme erken dönemde görülebilen belirtiler arasında yer alıyor.
Bazı zehirli mantar türlerinde ise belirtiler 6 saatten sonra ortaya çıkabiliyor. Bulantı, kusma, ishal, ateş, çarpıntı ve karın ağrısının yanı sıra karaciğer ve böbrek fonksiyonlarında bozulma gelişebiliyor. Geç ortaya çıkan belirtilerin, ölümcül olabilecek mantar zehirlenmelerinin habercisi olabileceği belirtiliyor.
Mantar tüketiminin ardından herhangi bir şikâyet ortaya çıkması durumunda vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması veya 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerekiyor. Aynı yemekten mantar tüketen kişilerin, herhangi bir şikâyeti bulunmasa dahi sağlık kuruluşuna başvurmaları önem taşıyor. Evde kusturmaya çalışmak, süt, yoğurt veya bitki çayı gibi yöntemlerle tedavi uygulamak ise önerilmiyor.
Mantar zehirlenmelerinde erken müdahalenin hayati önem taşıdığına dikkat çekilirken, vatandaşların bilgi ve danışmanlık için 114 numaralı Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni 7 gün 24 saat arayabilecekleri hatırlatılıyor.
Mantarın zehirli olup olmadığını belirlemek için halk arasında yaygın olarak kullanılan bazı yöntemlerin bilimsel bir geçerliliği bulunmuyor. Aşağıdakiler mantarın zehirsiz olduğunu göstermiyor:
Ayrıca mantarların haşlanması, pişirilmesi, kurutulması, dondurulması veya salamura yapılması da içerdiği zehirli maddeleri ortadan kaldırmıyor.
Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü, mantar zehirlenmelerinden korunmak için vatandaşların doğada kendiliğinden yetişen mantarları kesinlikle tüketmemeleri gerektiğini vurguluyor. Mantar tüketmek isteyen vatandaşların, ambalajlı, etiketli, üretici bilgileri bulunan ve son kullanma tarihi geçmemiş kültür mantarlarını tercih etmeleri öneriliyor. Pazarlarda, yol kenarlarında ve seyyar satıcılarda satılan yabani mantarların satın alınmaması gerektiği hatırlatılıyor.