Gaziantep Özel Hatem Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Mustafa Çiftçi, yaz tatiliyle birlikte çocuklarda artan ekran kullanımının fiziksel, zihinsel ve sosyal gelişim üzerinde ciddi olumsuz etkiler oluşturabileceğine dikkat çekti.
Dijital bağımlılık olarak da tanımlanan ekran bağımlılığı; tablet, akıllı telefon, bilgisayar ve televizyon gibi dijital cihazların kontrolsüz ve uzun süreli kullanımı sonucu ortaya çıkıyor. Özellikle çocuklarda ekran kullanımının sınırlandırılmaması, hem fiziksel hem de ruhsal sağlık açısından önemli riskler taşıyor.
Yaz tatilinin başlamasıyla birlikte çocukların günlük ekran sürelerinin belirgin şekilde arttığını belirten Dr. Mustafa Çiftçi, ekran bağımlılığının her çocukta farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini ifade etti.
Dr. Çiftçi, "Çocuğun ekran başında geçirdiği süreyi kontrol edememesi, ekran süresi kısıtlandığında huzursuzluk ve öfke göstermesi, oyun oynamak ya da dijital içerik tüketmek için günlük sorumluluklarını ihmal etmesi ekran bağımlılığının önemli belirtileri arasında yer almaktadır. Ayrıca dikkat dağınıklığı, uyku düzensizlikleri, sosyal ilişkilerde zayıflama ve fiziksel aktivitenin azalması da sık karşılaşılan sorunlardır." dedi.
Erken Yaşta Ekran Maruziyeti Gelişimi Olumsuz Etkiliyor
Bilimsel çalışmaların özellikle erken yaşta uzun süreli ekran maruziyetinin çocukların beyin gelişimi, dil becerileri, dikkat süresi ve sosyal iletişim becerileri üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu gösterdiğini belirten Dr. Çiftçi, ailelerin bu konuda bilinçli davranmasının büyük önem taşıdığını söyledi.
İlk 3 Yaş Çok Kritik
Çocukların ilk üç yaşının beyin gelişimi açısından en kritik dönem olduğuna dikkat çeken Dr. Çiftçi, şu önerilerde bulundu:
"0-3 yaş dönemi, çocukların zihinsel, duygusal ve sosyal gelişiminin en hızlı olduğu dönemdir. Bu süreçte ekran kullanımı çocukların gelişimini olumsuz etkileyebilmektedir. Bu nedenle mümkün olduğunca 3 yaşına kadar çocukların ekranla tanıştırılmaması önerilmektedir. Daha sonraki yaşlarda ise ekran süresi yaşa uygun şekilde sınırlandırılmalı; çocuklar açık hava oyunlarına, kitap okumaya, spor ve aile içi etkinliklere yönlendirilmelidir."
Ailelere Büyük Görev Düşüyor
Ekran bağımlılığıyla mücadelede en önemli sorumluluğun ailelerde olduğunu vurgulayan Dr. Mustafa Çiftçi, ebeveynlerin çocuklarına örnek olması gerektiğini belirterek şu tavsiyelerde bulundu:
Çocuklar için günlük ekran süresi belirlenmeli.
Yemek sırasında ve yatmadan önce ekran kullanımına izin verilmemeli.
Çocuklarla kaliteli vakit geçirilmeli ve ortak etkinlikler artırılmalı.
Açık hava oyunları ve fiziksel aktiviteler teşvik edilmeli.
Dijital cihazlar ödül veya ceza aracı olarak kullanılmamalı.
Dr. Çiftçi, yaz tatilinin çocukların hem dinlenmesi hem de fiziksel, zihinsel ve sosyal gelişimlerini destekleyecek aktivitelerle değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, aileleri ekran kullanımını bilinçli şekilde yönetmeyİ önerdi.