Kadınlarda idrar kaçırma, yalnızca ileri yaşlarda görülen bir sağlık sorunu olarak değerlendirilmiyor. Genç kadınlarda ve özellikle doğum sonrasında da ortaya çıkabilen bu durum, günlük yaşam kalitesini ve sosyal hayatı olumsuz etkileyebiliyor. Medical Point Gaziantep Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Şerife Eskalen, idrar kaçırmanın utanılması veya yaşlanmanın doğal sonucu olarak kabul edilmemesi gerektiğini belirterek, doğru değerlendirme ve tedaviyle şikâyetlerin kontrol altına alınabileceğine dikkat çekiyor.
Gülme, öksürme, hapşırma, egzersiz veya ağır eşya kaldırma sırasında istemsiz idrar kaçırma, pek çok kadın tarafından dile getirilmekten çekinilen ancak sanıldığından daha sık görülen bir sorun. Eskalen, bu şikâyetin sosyal ortamlardan uzaklaşmaya, spordan kaçınmaya ve özgüven kaybına yol açabildiğini; özellikle doğum sonrası dönemde ortaya çıkan yakınmaların göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Gebelik ve doğum sürecinin, mesaneyi destekleyen pelvik taban kasları ve bağ dokuları üzerinde değişikliklere neden olabildiğini anlatan Eskalen, özellikle vajinal doğum sırasında pelvik taban kaslarının zorlanması, destek dokularının etkilenmesi ve gebelik boyunca artan basıncın idrar kontrolünü güçleştirebildiğini belirtiyor. Doğum sonrasında öksürme, hapşırma, gülme veya fiziksel aktivite sırasında görülen kaçırma, stres tipi idrar kaçırma olarak tanımlanıyor. Doğum yapan her kadında bu sorunun gelişmediğini, ancak ortaya çıkan şikâyetlerin mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini kaydediyor.
İdrar kaçırmanın yalnızca menopoz sonrasında veya ileri yaşta ortaya çıkmadığını vurgulayan Eskalen, genç kadınlarda pelvik taban kaslarının zayıflaması, aşırı kilo, kronik öksürük, kabızlık ve yoğun fiziksel zorlanmanın bu tabloya katkıda bulunabildiğini söylüyor. Aniden gelen yoğun idrar yapma isteği ve tuvalete yetişemeden kaçırma ise sıkışma tipi idrar kaçırma olarak adlandırılıyor; sık idrara çıkma ve gece idrara kalkma da eşlik edebiliyor. Türün belirlenmesi, altta yatan nedenin anlaşılması ve uygun tedavinin planlanması açısından önem taşıyor.
Kadınların idrar kaçırmayı yaşlanmanın doğal sonucu sayarak doktora başvurmayı erteleyebildiğini belirten Eskalen, bu yaklaşımın tedavi sürecini geciktirebildiğine dikkat çekiyor. Değerlendirmede şikâyetler, doğum öyküsü, günlük sıvı tüketimi ve eşlik eden sağlık sorunları ele alınıyor; gerekli görüldüğünde idrar tahlili, ultrasonografi ve mesane fonksiyon testlerinden yararlanılabiliyor. Tedavi ise türe ve nedene göre; pelvik taban egzersizleri, mesane eğitimi, yaşam tarzı düzenlemeleri, lazer uygulamaları, uygun hastalarda ilaç tedavisi ve cerrahi yöntemler arasında şekilleniyor.
Pelvik taban kaslarının mesane, rahim ve bağırsak gibi organları destekleyerek idrar kontrolünde önemli rol oynadığını hatırlatan Eskalen, Kegel egzersizlerinin uygun hastalarda şikâyetleri azaltmaya yardımcı olabildiğini belirtiyor. Düzenli egzersiz, sağlıklı kilonun korunması, kabızlığın önlenmesi ve kronik öksürüğe neden olan sorunların tedavi edilmesi de pelvik taban sağlığını destekliyor. Eskalen, her yaşta görülebilen bu şikâyetin utanılacak bir durum olmadığını; doğru tanı ve kişiye özel tedaviyle yönetilebileceğini ifade ediyor.