Medical Point Gaziantep Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Uzmanı Doç. Dr. Murat Doğan, çocukların büyüme ve kemik gelişiminde kritik rol oynayan D vitamininin eksikliği hâlinde kemik mineralizasyonunun bozulabileceğini ve raşitizm tablosunun ortaya çıkabileceğini hatırlattı. Doğan, eksikliğin her zaman belirgin şikâyetle kendini göstermeyebileceğini, bu nedenle çocukların büyüme ve gelişiminin düzenli izlenmesi gerektiğini vurguladı.
D vitamini, bağırsaklardan kalsiyum ve fosfor emilimini düzenleyerek kemiklerin güçlenmesine katkı sağlıyor. Bebeklik, çocukluk ve ergenlik dönemlerinde yeterli D vitamini düzeyi, kemik dokusunun sağlıklı gelişimi açısından önem taşıyor. Eksiklik uzun sürdüğünde kemikler yeterince mineralize olamıyor ve bu durum çocuklarda raşitizme neden olabiliyor.
Raşitizmde kemiklerde yumuşama ve şekil bozuklukları, bacaklarda eğrilik, bilek ve ayak bileklerinde genişleme, kas güçsüzlüğü ve büyümede yavaşlama görülebiliyor. Bebeklerde baş kemiklerinin geç sertleşmesi ve motor gelişim basamaklarında gecikme de dikkat edilmesi gereken bulgular arasında yer alıyor. Ancak bu belirtiler her çocukta aynı şekilde ortaya çıkmıyor ve yalnızca fiziksel bulgulara bakılarak tanı konulamıyor.
Yetersiz beslenme, D vitamini içeren besinlerin az tüketilmesi, güneş ışığından sınırlı yararlanma ve bazı emilim bozuklukları eksiklik riskini artırıyor. Bununla birlikte her D vitamini eksikliği raşitizm anlamına gelmiyor; eksikliğin derecesi, kalsiyum alımı ve çocuğun diğer sağlık koşulları birlikte değerlendirilmeli.
Değerlendirmede çocuğun büyüme öyküsü, beslenme alışkanlıkları ve fizik muayene bulguları dikkate alınıyor. Gerekli görüldüğünde D vitamini düzeyinin yanı sıra kalsiyum, fosfor ve alkalen fosfataz gibi kan değerlerine bakılabiliyor, raşitizm şüphesinde görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabiliyor. Tedavide D vitamini desteği, gerekirse kalsiyum takviyesi ve beslenme düzenlemesi gündeme gelebiliyor. Doz ve süre çocuğun yaşına, eksikliğin derecesine ve klinik durumuna göre hekim tarafından belirleniyor; kontrolsüz ve yüksek dozda D vitamini kullanımının da risk taşıdığı unutulmamalı.
Doç. Dr. Doğan, büyüme hızında yavaşlama, kemiklerde şekil değişikliği ya da kas güçsüzlüğü fark eden ailelerin uzman değerlendirmesini geciktirmemesini önererek sağlıklı kemik gelişimi için dengeli beslenme, yaşa uygun fiziksel aktivite ve gerektiğinde hekim kontrolünde D vitamini desteğinin önemine dikkat çekti.