EMO Gaziantep’ten jeneratör uyarısı: Kaçak elektrik cezaları yeniden değerlendirilmeli

TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Gaziantep Şube Başkanı İslim Arıkan, son dönemde kamuoyunun gündemine gelen jeneratör bağlantıları ve bunlara bağlı ceza uygulamalarıyla ilgili yazılı bir açıklama yaptı. Arıkan, sorunun jeneratörlerin şebekeye bağlanma biçiminden ve jeneratörlerin hızlı devreye girip yük alabilmesi için motor yağı ile radyatör suyunu sıcak tutan ısıtıcıların elektriğinin nereden sağlandığından kaynaklandığını belirtti.

Sayaç uygulaması “iyi niyet belirtisi”

Açıklamada, dağıtım şirketlerinin apartman, site ve benzeri yapılarda yaptığı kontrollerde, jeneratörle üretilen elektriğin abonelerin sayaçlarından geçtiği ve tüketicilerin kendi ürettikleri elektrik için de bedel ödediğinin tespit edildiği hatırlatıldı. Bu haksızlığı gidermek için dağıtım şirketinin jeneratörün ürettiği elektrik için ayrı bir sayaç takarak mühürlediği, ölçülen enerjinin de binanın ortak gider aboneliğinden düşüldüğü kaydedildi. Arıkan, bu uygulamanın her iki taraf için haksızlığı tam olarak gidermese de bir iyi niyet belirtisi olduğunu vurguladı.

“Cezalar hakkaniyetli olmayabilir”

Arıkan, jeneratörün ısıtma sisteminde kullanılan elektriğin ortak gider sayacından önce çekilmesi durumunda bunun kaçak elektrik sayılabildiğine ve tüketicilere yüksek tutarlı cezalar yansıtılabildiğine dikkat çekti. Isıtma için harcanan elektrik miktarının jeneratörün büyüklüğüne ve bulunduğu iklim koşullarına göre değiştiğini belirten Arıkan, aynı iklim şartlarında bile 50 kVA’lık bir jeneratörle 1000 kVA’lık bir jeneratörün ısıtma tüketiminin farklı olduğunu, bunun gövde büyüklüğü ve içindeki su miktarından kaynaklandığını ifade etti. Bu nedenle tahakkuk ettirilen cezaların hakkaniyetli olmayabileceğini söyleyen Arıkan, konunun uzman kişilerce etüt edilmesinin zorunlu olduğunu ve ceza miktarlarının lehte ve aleyhte yeniden değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Dağıtım şirketlerinin bu jeneratörlerin varlığından haberdar olduğunu, çünkü gelip sayaç bağladıklarını hatırlatan Arıkan, şirketlerin jeneratör ısıtıcılarının elektriği nereden aldığını da bilmesi ve kontrol etmesi gerektiğini söyledi.

Geçmişe dönük sorumluluk tartışması

Açıklamada, bugüne kadar hem dağıtım şirketinin hem de abonelerin bu uygulamadan haberdar olmadığı görüşüne yer verilerek, tüketiciye geçmişe dönük sorumluluk yüklenmesinin hukuki açıdan ayrıca ele alınması gerektiği belirtildi. Jeneratörlerin imalatını ve montajını yapan gerçek ve tüzel kişilerin de bu durumun ortaya çıkmasında sorumluluğunun bulunabileceğinin göz önünde bulundurulması istendi.

Arıkan, olası mağduriyetlerin önlenmesi için jeneratörü bulunan ancak elektrik bağlantıları ve yardımcı ekipmanlarının enerji beslemesi henüz kontrol edilmemiş abonelerin en kısa sürede tespit edilip kayıt altına alınması, gerekli teknik incelemelerin yapılması ve abonelerin bilgilendirilmesi gerektiğini vurguladı.