Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), milyonlarca doğal gaz abonesini ilgilendiren yeni bir düzenleme hazırladı. “Doğal Gaz Dağıtım Şirketlerinin Teknik İşletmecilik Faaliyetlerine İlişkin Usul ve Esaslar Taslağı” ilgili kurum, kuruluşlar ve kamuoyunun görüşüne açıldı.
Yeni düzenlemeyle doğal gaz dağıtım şirketlerinin teknik işletmecilik faaliyetlerinde ülke genelinde uygulama birliğinin sağlanması hedefleniyor. Acil müdahale süreçleri, bakım ve onarım çalışmaları, kaçak taramaları, afetlerde şirketler arası koordinasyon ve şebekelerin yeniden devreye alınması gibi kritik işlemler ortak kurallara bağlanacak.
Türkiye'de EPDK tarafından düzenlenen ihaleler ve dağıtım bölgesi genişletme işlemleri sonucunda 81 il merkezinin tamamı ile 853 ilçe ve 140 beldede doğal gaz dağıtım hizmeti veriliyor. Ülke genelindeki doğal gaz boru hattı uzunluğu ise 230 bin kilometreyi aşmış durumda. Dağıtım faaliyetleri EPDK tarafından lisanslandırılan 73 şirket aracılığıyla yürütülüyor.
Acil Müdahalede Tek Standart Geliyor
Taslakla doğal gaz acil müdahale merkezlerine ulaşan ihbarların alınmasından ekiplerin olay yerine müdahalesine kadar geçen süreç yeniden düzenlenecek. İhbarların sınıflandırılması, ihbarda bulunan kişinin yönlendirilmesi ve saha ekiplerine verilecek talimatlarda şirketler arasında ortak uygulamaya geçilecek.
Acil müdahale ve bakım-onarım araçları için de standartlar belirlenecek. Araçların tasarımlarının tek tip hale getirilmesiyle vatandaşların doğal gaz acil müdahale ekiplerini daha kolay tanıyabilmesi ve müdahale sırasında zaman kaybının önlenmesi amaçlanıyor.
Sahada görev yapan personelin alması gereken asgari eğitimler de belirlenecek. Böylece ekiplerin özellikle güvenlik ve etkin müdahale konusunda belirli yeterliliklere sahip olması sağlanacak.
Afet Anında Şirketler Birbirine Destek Verecek
Yeni düzenlemenin önemli başlıklarından biri de afet ve acil durumlarda uygulanacak sistem olacak. Böyle durumlarda acil durum kriz merkezleri hızla aktif hale getirilecek.
İhtiyaç duyulması halinde farklı bölgelerde faaliyet gösteren doğal gaz dağıtım şirketleri birbirlerine personel, araç, ekipman ve malzeme desteği sağlayabilecek. Böylece büyük çaplı afetlerde müdahale kapasitesinin ve şirketler arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi hedefleniyor.
Taslakta dağıtım şebekesi ve işletme ekipmanlarının bakım programlarının belirlenmesi ile stok takibinin etkin şekilde yürütülmesine ilişkin hükümler de yer alıyor.
Kaçak Taramasında Kurallar Netleşiyor
Vatandaşların can ve mal güvenliği açısından kritik öneme sahip doğal gaz kaçak taramalarının hangi periyotlarla gerçekleştirileceği daha net kurallara bağlanacak. Afet, acil durum veya şebeke hasarı meydana gelen bölgelerde kaçak taramasına öncelik verilecek.
Vatandaşların olası doğal gaz kaçağını daha kolay fark edebilmesi amacıyla şebekedeki koku malzemesi miktarının azami düzeye çıkarılması da taslakta öngörülen düzenlemeler arasında bulunuyor.
Sanayi üretim hatlarında doğal gazı kokulandırılmadan kullanmak isteyen serbest tüketicilere ise kokusuz gaz sağlanabilmesine imkan tanınacak.
Hasar Sonrası Gaz Vermenin Kuralları Değişecek
Şebekede hasar oluşması durumunda uygulanacak işlemler de ayrıntılı şekilde belirlenecek. Hasarlı bölgenin güvenli hale getirilmesi, müşterilerin bilgilendirilmesi, müdahale yöntemleri ve ortaya çıkan maliyetlerin hesaplanması ortak standartlara bağlanacak.
Gaz kesintisinin yaşanması veya kesinti ihtimalinin ortaya çıkması halinde etkilenecek müşterilere bilgi verilecek. Hasar tutanakları tek tip hale getirilirken olayın ardından çağrı merkezleri ve acil müdahale merkezlerine gelebilecek yoğunluğa karşı gerekli önlemler alınacak.
Onarım maliyetlerinin, atık gaz bedeli dahil olmak üzere nasıl hesaplanacağı da belirlenecek. Oluşan bedel hasara yol açan kurum veya kuruluşa yansıtılacak.
Binalara Gaz Verilmeden Önce Daireler Ziyaret Edilecek
Taslakla doğal gaz şebekelerinin ilk kez işletmeye alınması ile afet veya hasar sonrasında yeniden devreye sokulmasına ilişkin asgari güvenlik kuralları da belirlenecek.
Afet veya hasarın ardından şebeke yeniden devreye alınırken istasyonların, hatların ve gerekli durumlarda iç tesisatların kontrolüne ilişkin prosedür uygulanacak. Binalara yeniden doğal gaz verilmeden önce daireler tek tek ziyaret edilerek aboneler bilgilendirilecek.
Uyarı Levhalarında Tek Tip Dönemi
Sokaklarda ve kırsal alanlarda doğal gaz dağıtım şebekesinin, istasyonların ve çalışma bölgelerinin vatandaşlar tarafından daha kolay fark edilmesi amacıyla kullanılan işaret direkleri ve uyarı levhaları da standart hale getirilecek.
Levhaların tasarımlarından montaj noktalarına kadar uygulanacak esasların belirlenmesiyle Türkiye genelinde ortak bir işaret sistemine geçilmesi amaçlanıyor.
Deprem Tecrübesi Yeni Düzenlemeye Yansıdı
Taslağın hazırlanmasında özellikle 2023 yılında meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından edinilen tecrübeler ile son yıllarda doğal gaz dağıtımında karşılaşılan sorunlar dikkate alındı.
İlgili kurum ve kuruluşlar ile sektör paydaşlarından gelecek görüşlerin değerlendirilmesinin ardından taslağa nihai şekli verilecek. Düzenleme daha sonra onaylanmak üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kuruluna sunulacak.